Tần số âm thanh là một khái niệm không còn quá xa lạ đối với nhiều người vì nó ảnh hưởng đến khả năng xử lý tái tạo âm thanh của các thiết bị âm thanh như cục đẩy công suất, loa hay amply…Đây cũng là thông số được nhiều người dùng quan tâm vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm nghe, sử dụng của khách hàng. Vậy tần số âm thanh là gì? Dải tần số âm thanh có ảnh hưởng thế nào tới việc chọn loa và các thiết bị âm thanh. Hôm nay hãy cùng Hào Quang Group tìm hiểu kỹ hơn về chủ đề này nhé.
Khái niệm tần số âm thanh là gì?
Tần số âm thanh (frequency) viết tắt là AF dùng để chỉ tần số âm thanh mà con người có thể nghe được. Đây là một đại lượng đặc trưng thể hiện số lần dao động của sóng âm trong một giây, được đo bằng đơn vị Hertz (Hz). Tần số này quyết định cao độ của âm thanh: tần số càng cao, âm thanh càng cao và ngược lại. Tai người thường nghe được âm thanh trong khoảng từ 20 Hz đến 20.000 Hz.
Dải tần số âm thanh xuất hiện trong nhiều thiết bị âm thanh và chúng phản ánh được phần nào về chất lượng âm thanh đầu ra. Tần số càng cao, âm thanh càng cao (âm bổng), như những nốt cao mà ca sĩ thường hát. Ngược lại, tần số thấp tạo ra âm thanh trầm và ấm, chẳng hạn như tiếng trống với những âm thanh “ầm ầm” mà chúng ta thường nghe thấy.
Dải tần của loa là gì?
Dải tần của loa là thông số đặc trưng bởi sự rung động tuần hoàn của màng loa. Khi loa rung, âm thanh được tái tạo để chúng ta có thể nghe thấy. Mặc dù dải tần của loa có thể bao gồm cả những tần số mà tai người không nghe được, hầu hết các loại loa hiện nay đều được thiết kế với dải tần nằm trong giới hạn nghe của con người để tránh gây khó chịu và đảm bảo trải nghiệm âm thanh tối ưu.
Dải tần của loa là khoảng tần số mà loa có thể tái tạo âm thanh, thường được biểu diễn bằng hai giá trị, ví dụ như 20 Hz – 20.000 Hz. Giá trị thấp nhất biểu thị âm trầm (bass) mà loa có thể phát ra, trong khi giá trị cao nhất biểu thị âm cao (treble) mà loa có thể tái tạo. Dải tần càng rộng, loa càng có khả năng tái tạo nhiều âm sắc từ thấp đến cao, giúp âm thanh phát ra phong phú và chi tiết hơn.
Ngoài dải tần, các yếu tố như độ chính xác trong dải tần và chất lượng tái tạo âm thanh cũng quan trọng khi đánh giá loa. Dải tần không phải là yếu tố quyết định chất lượng âm thanh của loa, nhưng bạn có thể sử dụng thông số này để đánh giá và chọn loa phù hợp với nhu cầu.
Các dải tần số âm thanh trên loa
Các dải tần số âm thanh trên loa thường được chia thành các khoảng nhất định để tái tạo các loại âm thanh khác nhau. Người ta thường chia dải tần số âm thanh có trên loa thành 3 loại chính là âm bass, mid và treble.
Dải tần số âm thanh thấp (dải bass)
Dải tần số âm thanh thấp, hay còn gọi là dải bass, đây là những âm thanh nằm trong khoảng tần số thấp hơn dải tần số âm thanh tổng thể. Loa có dải bass tốt có khả năng tái tạo các tần số rất thấp, với âm bass sâu và mạnh. Ngay cả khi âm lượng lớn, loa vẫn phát ra âm thanh chắc, khỏe, không bị rền hoặc nặng. Dải tần số âm thanh thấp được chia thành 3 phần:
- Low bass/Deep bass: 20Hz – 80Hz: Âm thanh trong dải này rất thấp và thường cảm nhận được thông qua rung động nhiều hơn là nghe bằng tai. Low-bass tạo ra sự uy lực và độ sâu cho âm nhạc, thường xuất hiện rõ trong các hệ thống âm thanh lớn hoặc trong các thể loại nhạc như EDM, hip-hop, và phim hành động với các hiệu ứng âm thanh lớn.
- Bass: 80Hz – 320Hz: Đây là phần bass phổ biến nhất mà tai người dễ nhận biết. Nó cung cấp sự đầy đặn và độ dày cho âm thanh của các nhạc cụ như trống bass, guitar bass, và nhiều nhạc cụ khác. Một loa có dải bass tốt sẽ tạo ra âm thanh ấm, mạnh mẽ, đồng thời hỗ trợ cho các dải âm cao hơn trong bản nhạc.
- Bên cạnh đó còn có upper bass/High bass: 320Hz – 500Hz
Dải bass đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nền tảng cho âm nhạc, làm cho âm thanh có cảm giác dày và giàu năng lượng hơn. Trong các hệ thống âm thanh, loa siêu trầm (subwoofer) thường được thiết kế để xử lý dải tần này, nhằm tái tạo những âm trầm sâu và mạnh mẽ.
Dải tần số âm thanh trung (dải mid)
Dải tần số âm thanh trung, hay còn gọi là dải mid đây là dải tần chính mà tai người có độ nhạy cảm cao nhất và rất quan trọng trong việc tái tạo chi tiết âm thanh của nhiều nhạc cụ và giọng hát. Dải mid là loại tần số phổ biến nhất mà chúng ta thường gặp trong cuộc sống hàng ngày. Dải mid được đánh giá là chất lượng khi âm thanh rõ ràng, chi tiết và trong trẻo, không bị lẫn với tạp âm.
Các thiết bị âm thanh như amply, đầu đĩa, loa treo tường, và loa karaoke thường thể hiện rất tốt ở dải tần số mid này.
Dải tần số trung được chia thành 3 phần:
- Low Mid (trung thấp) 500Hz – 1kHz: Phần này cung cấp độ ấm và sự đầy đặn cho âm thanh. Nó ảnh hưởng đến âm thanh của giọng nói và nhạc cụ như guitar acoustic và piano.
- Mid (trung trung) 1kHz – 2kHz: Đây là phần quan trọng cho sự rõ ràng của giọng hát và các nhạc cụ, đặc biệt là khi nghe nhạc pop, rock hoặc các bản giao hưởng.
- High Mid (trung cao)2kHz – 6kHz: Phần này ảnh hưởng đến sự sắc nét và chi tiết của âm thanh. Giọng nói và các nhạc cụ như đàn violon và guitar thường nằm trong dải này, tạo ra sự rõ ràng và sự hiện diện cho âm thanh.
Dải tần số trung là nơi chứa phần lớn âm thanh của giọng nói con người và nhiều nhạc cụ. Đảm bảo rằng loa có khả năng tái tạo chính xác dải mid rất quan trọng để âm thanh nghe tự nhiên và chi tiết. Nếu dải tần này bị thiếu hoặc không chính xác, âm thanh có thể trở nên mờ nhạt hoặc thiếu sự rõ ràng.
Dải tần số âm thanh cao (dải treble)
Dải tần số âm thanh cao thường được tái tạo qua phần treble của loa, đây là dải tần chịu trách nhiệm cho các âm thanh sáng, sắc nét và chi tiết trong âm nhạc.. Dải treble nằm trong khoảng từ 6kHz đến 20kHz. Thực tế, tai người có thể nghe rõ âm thanh lên đến khoảng 17kHz, nhưng để đạt được chất âm thánh thót và trong trẻo, các sản phẩm âm thanh thường được thiết kế để đáp ứng dải tần lên đến 20kHz.
Đôi khi, các loa còn được chế tạo để tái tạo âm thanh lên tới 40kHz nhằm tăng cường cảm xúc và sự chân thực cho người nghe.
Dải treble giúp làm rõ âm thanh và tạo ra không gian cho âm nhạc. Một loa có dải treble tốt sẽ tái tạo âm thanh sắc nét, trong sáng, và tạo cảm giác âm thanh rộng rãi. Tuy nhiên, nếu dải treble quá mạnh hoặc quá yếu, âm thanh có thể trở nên chói tai hoặc mờ nhạt, vì vậy việc cân bằng đúng là rất quan trọng.
Các thuật ngữ thường dùng trong dải tần số âm thanh là gì?
Dưới đây là một số thuật ngữ phổ biến khi mô tả dải tần số âm thanh:
- Airy: Âm thanh có khả năng bay xa, cao và thoáng đãng.
- Analytical: Khả năng tách biệt rõ ràng các lớp bè trong bản nhạc.
- Balance: Sự cân bằng giữa các dải tần số âm thanh.
- Bassy: Dải âm trầm được tái hiện tốt, chắc chắn và sâu lắng.
- Bloat: Âm trung hoặc trầm trong khoảng 250Hz bị dư thừa, tạo cảm giác ù khó chịu.
- Boomy: Dải âm bass rền và nặng nề, thường gặp ở các loa chất lượng kém.
- Bright/Brightness: Dải tần cao sáng trong và rõ ràng.
- Congestion: Các dải âm bị chồng lấn, thiếu rõ ràng.
- Dark/Dull: Thiết bị cho âm trung và cao không nổi bật.
- Depth: Chiều sâu trong không gian âm thanh.
- Details: Độ chi tiết và sắc nét của âm thanh trong dải tần.
- Forward: Dải âm trung (mid) có cường độ vượt trội, lấn át các dải khác.
- Harsh: Âm thanh chói gắt khi thể hiện các tần số cao, thường xảy ra khi amply không phù hợp với loa.
- Imaging: Khả năng định vị và sắp xếp chính xác vị trí các nhạc cụ trong không gian âm thanh.
- Muddy: Âm thanh bị mờ, thiếu rõ ràng, giống như bịt tai nghe âm từ xa; thường xảy ra khi đặt loa sai vị trí.
- Openness: Sự mở rộng của không gian âm thanh, hài hòa giữa chiều rộng, chiều sâu và độ cao.
- Sibilant: Âm thanh chói gắt, thường xuất hiện ở dải tần cao.
- Fun: Âm bass căng và mạnh mẽ, dễ nhận biết.
- Lush: Dải tần số mang đến âm thanh ấm áp và bao phủ không gian.
Bảng tần số âm thanh con người nghe được
| Tần số âm thanh (Hz) | Quãng tám | Mô tả |
| 16 – 32Hz | Thứ nhất | Đây là dải tần nằm dưới ngưỡng nghe thông thường của con người, nhưng vẫn có thể cảm nhận được. Đây cũng là tần số của nốt thấp nhất mà dàn đại phong cầm có thể phát ra. |
| 32 – 512Hz | Thứ 2 – 5 | Dải tần này thường xuất hiện ở các nốt thấp của giọng nam trầm, trong khi giọng nữ hiếm khi đạt đến ngưỡng này. |
| 512 – 2048Hz | Thứ 6-7 | Giọng nói bình thường của con người |
| 2048 – 8192Hz | Thứ 8-9 | Giọng nói của nữ cao, âm thanh có nhiều âm mỗi |
| 8192 – 16384Hz | Thứ 10 | Dải tần này tạo ra âm thanh có thể hơi chói, thường gặp trong các âm thanh như tiếng chuông hoặc còi báo hiệu. |
| 16384 – 32768Hz | Thứ 11 | Dải tần số âm thanh này bắt đầu vượt qua ngưỡng nghe của con người. |
Cách chọn loa dựa vào dải tần số âm thanh
Tần số âm thanh không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày mà còn là yếu tố quan trọng trong việc đánh giá và chọn loa phù hợp. Khi chọn loa dựa vào dải tần số âm thanh, bạn nên xem xét các yếu tố như mục đích sử dụng, dải tần số,…sau để đảm bảo loa phù hợp với nhu cầu nghe của bạn và khả năng tái tạo âm thanh của hệ thống.
Loa có dải tần số âm thanh thấp thường phát ra âm thanh mạnh mẽ, lý tưởng cho những bản nhạc như remix hay dance. Ngược lại, loa chuyên về dải tần mid hoặc treble tạo ra âm thanh trong trẻo và sáng, phù hợp cho việc nghe nhạc có độ luyến hoặc ngân nga. Hiểu rõ về các dải tần số âm thanh giúp bạn chọn loa phù hợp với nhu cầu và mục đích sử dụng. Những loa có dải tần số rộng (hay còn gọi là dải tần đáp ứng) có khả năng chơi nhiều loại nhạc khác nhau.
Ví dụ, loa âm trần thường có dải tần hẹp, phù hợp để phát những bản nhạc du dương nhẹ nhàng nhưng thiếu chất bass.
Khi mua các thiết bị xử lý âm thanh như vang số hay amply, bạn cũng nên chú ý đến dải tần số của chúng. Vang số có thể cắt tần số để chống hú, và thiết bị có dải tần rộng sẽ mang lại khả năng xử lý âm thanh mượt mà và chi tiết hơn.
Mức an toàn của tần số âm thanh là bao nhiêu?
Chúng ta biết rằng phạm vi tần số âm thanh mà con người có thể nghe được là từ 20Hz đến 20kHz, và âm thanh trong dải tần này thường không gây hại cho người nghe.
Tuy nhiên, khi nói về mức độ an toàn của tần số âm thanh, cần xem xét thêm nhiều yếu tố khác như độ lớn của âm thanh, thời gian tiếp xúc của thính giác với âm thanh, và tần số cụ thể. Ví dụ, nếu bạn nghe tiếng treble trong thời gian dài mà không có sự hỗ trợ từ dải trung và dải bass, có thể cảm thấy khó chịu và điều này có thể ảnh hưởng đến thính giác và hệ thần kinh.
Hiểu rõ về tần số âm thanh giúp bạn chủ động ứng phó và phòng ngừa các tác hại tiềm tàng từ âm thanh.
Một số điều thú vị liên quan đến “tần số âm thanh” có thể bạn chưa biết!
- Tần số âm thanh mà con người có thể phát ra nằm trong khoảng từ 250Hz đến 4.000Hz. Dải tần số mà chúng ta nghe được theo lý thuyết là từ 20Hz đến 20kHz, nhưng dải tần số mà tai người cảm nhận tốt nhất thường là từ 1kHz đến 2kHz.
- Chó và dơi có khả năng nghe các tần số âm thanh thấp hơn 20Hz, trong khi cá voi có thể nghe và phát ra tần số trên 20kHz, vì chúng thường giao tiếp bằng sóng siêu âm.
- Tần số âm thanh cao nhất do con người phát ra, được ghi nhận trong Kỷ lục Guinness, là của Adam Lopez với nốt D#8 ở tần số 4435Hz, vượt qua nốt cao nhất trên đàn piano.
- Ngoài ra, có những dải tần số âm thanh mà con người không thể nghe thấy nhưng vẫn có thể cảm nhận được.
Tổng kết tần số thanh là gì? Dải tần ảnh hưởng thế nào đến việc chọn loa
Bài viết trên đây là bài viết giải đáp những thắc mắc liên quan đến chủ đề tần số âm thanh là gì? Mong rằng với những thông tin mà chúng tôi cung cấp sẽ giúp bạn hiểu hơn về dải tần số âm thanh và chọn được cho mình những sản phẩm phù hợp nhất. Theo dõi Hào Quang Group ngay để nhận được những thông tin thú vị nhất liên quan đến các chủ đề âm thanh nhé.
Hào Quang Group phân phối độc quyền các thiết bị âm thanh giá tốt nhất
Không chỉ cung cấp những thiết bị âm thanh cao cấp Hào Quang Group chúng tôi còn cung cấp cho khách hàng những giải pháp âm thanh cho hội trường, phòng họp, nhà hàng, trường học,…Nếu bạn đang tìm một địa chỉ phân phối các thiết bị âm thanh chính hãng như EUDAC, LEQI, FONY, ITC, QISHENG,…với giá tốt nhất thì Hào Quang Group là một lựa chọn đáng để thử. Hãy nhanh chóng liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE để nhận được những tư vấn nhanh chóng và kịp thời nhất nhé.
